Waarom laat mijn dochter (14) alles slingeren?

Vraag:

“Mijn dochter van 14 laat haar spullen overal liggen. Als ze dan naar school, dansles of opa en oma moet, kan ze niks vinden. Ik help haar dan snel zoeken, haar brood smeren en alles klaarleggen. Zo komt ze (soms) nog op tijd, maar ik blijf achter met stress. Ik zie dit gedrag nu ook bij mijn dochter van 10. Andere ouders zeggen: ‘Je moet het loslaten’. Maar hoe doe je dat dan, loslaten, zonder zelf gek te worden?”

Antwoord:

Tijdens de puberteit verandert er veel in het brein en het lichaam van een tiener. Ze kunnen nieuwe informatie sneller verwerken, maar plannen en organiseren zijn in deze periode juist tijdelijk moeilijker ('tienerchaos'). Dit betekent dat het niet altijd een kwestie van onwil is, maar vaak van werkelijke onkunde.

Tieners zijn vaak beter georganiseerd bij dingen die zij zelf belangrijk vinden. Het kan zijn dat je dochter deze activiteiten minder belangrijk vindt, of weet dat jij het anders wel oplost. In plaats van meteen te helpen, kun je samen een plan maken. Je zou bijvoorbeeld kunnen zeggen:“Ik zie dat je vaak moet haasten. Dat lijkt me stressvol. Hoe is dat voor jou? Wat zou je helpen om op tijd klaar te zijn? Ik kan het niet voor je doen, maar hoe kan ik je wel helpen?”

Ga met haar in gesprek over wat ze lastig vindt. Stel vragen als: “Wat werkt nog niet? Wat heb je nodig? Wat kunnen we samen afspreken?” Kleine, praktische oplossingen kunnen helpen. Denk bijvoorbeeld aan een wasmand op haar kamer, zodat sportkleding meteen opgeruimd kan worden. Maak samen eenvoudige afspraken. Vraag of ze af en toe een herinnering van je wil, of dat ze het liever zelf doet. Zo help je haar verantwoordelijkheid te nemen.

Als je merkt dat ze zich aangevallen of bekritiseerd voelt, kan het helpen om iets te delen uit je eigen tienertijd. Laat zien dat je haar worsteling herkent, zonder meteen advies te geven. Deel alleen tips als ze daar zelf voor openstaat. Houd er rekening mee dat je kind opgroeit in een andere tijd dan jij, en daardoor misschien iets anders nodig heeft dan jij toen.

Daarbij is het goed om voor ogen te houden dat er veel speelt in het leven van een tiener. En de telefoon is altijd dichtbij. In plaats van ‘loslaten’ kun je dit zien als liefdevolle ondersteuning. Het gaat om het vinden van een goede balans tussen helpen en ruimte geven om zelf gevolgen te ervaren. Gaat er iets mis, los het dan niet meteen op. Kijk samen achteraf wat de volgende keer anders kan. Dit is ook een mooi voorbeeld voor je jongere dochter.

Tot slot: Het is niet erg als je dochter te laat komt bij iets wat minder belangrijk is, zoals dansles. Grijp wel in als het om iets belangrijks gaat, zoals een toets. En probeer er soms ook om te lachen: deze fase hoort bij opgroeien en gaat weer voorbij.